Hakkında

Piraye, ömrünün yarısı beklemek ve biriktirmekle geçmiş bir kadındır. Piraye Koleksiyonu, önce ilk kocası Vedat Örfi’nin Mısır’dan dönmesini, sonra da ikinci kocası Nâzım Hikmet’in hapisten çıkmasını bekleyen Piraye’nin koruyup sakladıklarına, özenle biriktirdiklerine bizim sonradan yakıştırdığımız bir ad sadece. Tablodan mektuba, fotoğraftan kitaba, belgeden deftere binbir malzeme… Bunlara, kayışına Piraye adı kazınmış Nâzım Hikmet’in kol saati de dâhil, Mısır sinemasının ilk filminden kareler de… 1950’den sonra Piraye için beklemek de biter, biriktirmek de. Derin bir sükût. Bu sabırlı ve değer bilir kadının biriktirdiklerinin gün ışığına çıkması için 15 yıl daha gerekecektir. Oğlu Memet Fuat, 1965’ten itibaren Piraye’nin sakladığı müsveddelerden yararlanarak Nâzım Hikmet’in şiir kitapları ile oyunlarını yayımlamaya başlar. Üç sene içinde Saat 21-22 Şiirleri, Dört Hapisaneden, Rubailer, Memleketimden İnsan Manzaraları, Ferhad ile Şirin, Sabahat De Yayınevi’nden yayımlanır. Nâzım Hikmet’in ona yazdığı 600’e yakın mektubun yayımlanmasını istemeyen Piraye’nin, “Ben öldükten sonra ne isterseniz yapın” demesine rağmen Memet Fuat’ın annesinden gizli hazırlayıp Nâzım ile Piraye adıyla kitaplaştırdığı bazı mektuplar da 1975’te gün yüzüne çıkar. Mektupların tamamı ise, Piraye’nin ölümünden sonra 1998’de basılır. Memet Fuat elindeki Nâzım Hikmet’in dava ve şiir notlarıyla dolu cep defterini karıştırırken “Bunu basmak çılgın yayıncı ister” dediğinde işaret fişeği yakmış oldu. Gün yüzüne çıkmayı bekleyen, ilgilisiyle, meraklısıyla buluşması gereken o kadar zengin bir koleksiyon bırakmıştı ki Piraye, paylaşılması şarttı. Bu site, işte bu farkındalıkla açılıyor. Gezginlerine selam olsun.

Erden Akbulut, Yeşim Bilge, Handan Durgut, Mehmet Ulusel’den oluşan Piraye Koleksiyonu Çalışma Grubu’nun koleksiyondan yararlanarak basıma hazırladıkları, yayımlanmış eserler:

• Öteki Defterler, YKY, 2008
• Çankırıdan Pirayeye Mektublar / tıpkı basım, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010
• Nâzım Hikmet’in Açlık Grevi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2011
• Sana Gelince… [özel basım Piraye’ye Mektuplar kitabı ile 26 mektubun tıpkıbasımı], YKY, 2012
• Kemal’den Piraye’ye Mektuplar, İthaki Yayınları, 2017
• Nâzım’ın Cep Defterlerinde Kavga, Aşk ve Şiir Notları (1937-1942), YKY, 2018

Piraye Koleksiyonu’nu internet ortamına aktarıp herkesin ulaşmasını sağlamak bir projeydi. Şimdi hayata geçti. Projeyi, sorumlulukla, özenle ve anlayışla benimseyip bizimle eşdeğer heyecanla sahiplenen; koleksiyonun sahibi olup paylaşılmasına izin veren Nurhayat Yasavul, Mehmet Ali Yasavul ve Kenan Bengü’ye, eski Türkçe harflerle yazılmış metinlerin transliterasyonunu yapan Özlem İyier, Yücel Demirel, Banu İşlet, Cemile Moralıoğlu’na, baskı ve baskı öncesi hazırlıklar ile evrakın taranmasını üstlenen Ofset Yapımevi’ne, hukuk danışmanımız Hamzaoğlu Hamzaoğlu Kınıkoğlu Avukatlık Ortaklığı’na, internet ortamına aktarılmasında hizmet veren RED Bilişim’e teşekkür ederiz.